Çocuklarda Uyku Terörü (Gece Terörü) Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

Çocuklarda uyku terörü, gece korkusu, gece terörü, gece terörü hastalığı gibi isimlerle de bilinmektedir. Uyku terörü bebeğin gece uykusuna yatmasının ardından ortalama 90 dakika sonra ortaya çıkar. Bu süre uykunun ikinci bölümüne denk gelir ve bebeğin uykusunun ciddi şekilde bölünmesine neden olur.

Başlangıç yaşı her ne kadar 3 yaş olarak tespit edilmişse de 18 aydan sonra bebeklerde de görülebilir.

Aileler, uyku terörünü sıradan bir kabusla da karıştırabilirler. Bebeklerde gece korkusu nadir görülen bir durum olarak bilinse de aslında sıkça karşılaşılan bir durumdur.

Bazı bebeklerde durum hafifken bazı bebeklerde şiddetli olabilir. Ataklar sırasında vereceğiniz tepkiler, atacağınız adımlar özenli olmalı; tedavi noktasına gelmişseniz bir uzmana danışmalısınız.

Gece terörü tedavisinde başarı doktor, anne ve babanın birlikte hareket etmesiyle kolay olabilmektedir.

Çocuklarda Uyku Terörü (Gece Terörü) Nedenleri

Çocuklarda uyku terörü görülmesinin altında pek çok neden yatabilir. Anne ve baba iyi bir gözlem yapabilirse çocuğun neden uyku terörü yaşadığını az çok anlayabilir.

Sorun çözüme kavuşturulamıyorsa bir uzman yardımı alınabilir. Uyku teröründe çocuğun içinde bulunduğu psikolojik durumun ve çevresel etkenlerin etkisi olabilir.

Çocuklarda Uyku Terörünün Psikolojik Nedenleri

Çocuk içinde bulunduğu yaşamsal zorluklardan psikolojik olarak etkilenebilmektedir. Geçmişte yaşadığı bir travma, uykusuzluğa bağlı sinirli ruh hali, kardeş olacağının öğrenilmesi çocuklarda uyku terörünü tetikleyebilir.

Uyku terörünün en temel sebebi ise uykusuzluktur. Yorgunluk, uykuyu eksik bırakma ve buna bağlı nedenler gece terörünü tetikler.

Çocuklarda Uyku Terörünün Fiziksel Nedenleri

Çocuk herhangi bir hastalıktan sebep ilaç kullanmışsa ve ilaçlar beynin işleyişini etkiliyorsa, hastalığa ya da dişe bağlı yüksek ateşi varsa, cerrahi bir operasyondan ötürü çocuğa anestezi verilmişse, yatak konforsuzsa, oda aşırı sıcaksa ve çocuk terliyorsa uyku terörü görülebilir. Uyku terörü kız bebeklerde daha fazla görülebilmektedir.

Çocuklarda Uyku Terörü Belirtileri

Çocuklarda uyku terörü çoğunlukla kabus görmeyle, karanlık korkusuyla karıştırılmaktadır ama gece terörünün bu sorunlardan daha farklı belirtileri vardır.

İyi bir gözlemle bu belirtiler fark edilirse uyku terörü anlaşılabilir. Uyku terörünün fiziksel ve duygusal belirtileri vardır.

Çocuklarda Uyku Terörünün Fiziksel Belirtileri

Uyku terörü kendini çok açık bir şekilde gösterebilir. Çocukta bazı fiziksel belirtiler görülebilir ve bunlar uyku terörünü ayırt etmek için yeterlidir. Atak geldiğinde çocuğun kalp atışları hızlanır ve hızla soluk almaya başlar.

Bunalma, terleme, çığlık atma görülebilir. Yatağından kalkan çocuk anlamsızca koşturabilir ya da beşikteki çocuk yatağında ayağa kalkıp anlamsızca bağırabilir.

Çocuklarda Uyku Terörünün Duygusal Belirtileri

Çocuk atak geldiği sırada ağlamaklı bir ruh haline sahip olabilir. Gözleri kapalı uyuyor gibi görünebilir ama bilinç açık olacak şekilde uyanıktır. Şiddetsel davranışlar sergileyebilir ve çevresindekilere saldırabilir.

Atak içindeki bebek konuşamayabilir; duygularını ifade edemeyebilir. Atak geldiği sırada anne baba çocukla iletişim kurmaya çalışsa da çocuk onları duymaz ve cevap veremez. Yaşanan tüm belirtileri çocuk sabah uyandığında hatırlamaz.

Çocuklarda Uyku Teröründe Atak Evresi

Uyku terörü genel bir uyku sorununu kapsarken; atak evresi uyku terörüne bağlı atakların geldiği dönemlerdir. Uykuya yatan çocuk 90 dakika sonra atak geçirebilir ve sonra tekrar uykuya dalar. Bebeklerde uykuya dalma daha zordur çünkü uyku dağılabilir.

Çocuklarda Uyku Terörü Atağı Ne Kadar Sürer?

Uyku teröründe gelen atak 5 dakika ile 20 dakika arasında sürebilir. Çok nadir olarak daha uzun ya da kısa ataklar görülebilir. Ataklarda ailenin müdahale etmesi sürede değişiklik olmasını sağlamaz. Çünkü zaten çocuk söylenenlerden etkilenmeyecektir.

Çocuklarda Uyku Terörü Atağı Geldiğinde Ne Yapmalı?

Ailenin atak sırasında soğukkanlı olması ve rahat davranışlar sergilemesi çok önemlidir. Çocuk ailedeki gerginliği hissederse daha büyük paniğe kapılabilir. Her ne kadar sizi anlamasa da çocuğunuza sakinleştirici sesler ve cümlelerle yardımcı olmalısınız.

Atakta çocuk hareketli olabileceğinden güvenliği sağlamaya öncelik vermelisiniz. Uyurgezerlik, hiperaktif hareket sebebiyle düşme, yuvarlanma, çarpma gibi kazalar görülmesini engellemek önemlidir. Ancak çocuğu kucağınıza alarak sıkarak tutmaya çalışmanız durumu çözmek yerine daha da şiddetlendirebilir.

Çocuklarda Uyku Terörü Teşhisi

Çocuklarda uyku terörünü ailenin teşhis etmesi biraz güçtür. Belirtiler epilepsi ile benzerlik gösterdiğinden; şiddetli uyku terörü vakalarında teşhis için yardım alınmalıdır. Yanlış teşhislerle zaman kaybetmek yerine mutlaka bir uzmandan destek almalısınız.

Çocuklarda Uyku Terörü Teşhis Edilebilir mi?

Uyku terörünün teşhis edilebilmesi mümkündür. Teşhis için uzmanın çocuğu görebilmesi önemlidir. Aksi halde sadece anlatımlarla teşhisi koymak pek mümkün olmayabilir. Bazen çocuğu doktor görse bile yanlış teşhis koyulabilir çünkü uyku terörü birçok rahatsızlıkla tamamen benzer belirtiler göstermektedir.

Çocuklarda Uyku Terörü Nasıl Teşhis Edilir?

Uyku terörünün, kabustan ya da epilepsinden ayırt edilebilmesi için PSG yöntemi ile teşhis önerilmektedir. Uyku testi ile rahatsızlık tespit edilebilir ve buna yönelik tedavi süreci başlatılabilir.

Gece terör videolu 24 kanal EEG ile kayıt edilerek uzmanca incelenebilir. Test için çocuğun bir gece hastanede uyuması gerekebilir.

Çocuklarda Uyku Terörünü Engellemek Mümkün mü?

Uyku terörü her gece görülen olağan bir durum haline gelmişse uyku terörünü engellemek zor olacaktır ama en azından çocuğun rahat bir uykuya yatmasını sağlayabilirsiniz.

Uyku terörüne engel olmak için çocuğun kaliteli uyku sürecine geçmesi gerekir. Bu durumda elbette en büyük pay anne babalara düşüyor.

Çocuklarda Uyku Terörünü Engellemek için Uykuya Hazırlık Nasıl Olmalı?

Çocuk uykuya hazırlanırken hava soğuksa sıcak bir banyo; yaz aylarında ise ılık bir banyo rahatlatıcı olabilir. Yatmadan önce sakinleşmesine yardımcı olabilecek ılık bir süt, yaşı uygunsa papatya çayı tercih edilebilir. Uykuya hazırlanırken anne babanın çocuğa sarılması ve ona güven vermesi önemlidir.

Çocuklarda Uyku Terörünü Engellemek için Çocuk Odası Nasıl Hazırlanmalı?

Uyku terörü atağı beklenen bebekte çocuk odası mümkün olduğunca güvenli bir şekilde dizayn edilmelidir. Yatak çocuğun düşmeyeceği şekilde güvenli olmalı ve yatağı ne çok yumuşak ne çok sert olmalıdır.

Odasına korkmasına neden olacak objeler, ışık süzmeleri bulunmamalıdır. Çocuğun odası kadar günlük hayattaki düzeni de uyku terörünü engellemek adına etkilidir.

Uyku saatlerinin kaçırılmaması, beslenmesinin düzenli olması, ekranlara aşırı derecede maruz kalmaması önerilir. Gece terörü yaşayanlar, birkaç önemli adım ile süreci kendiliğinden atlatabilir.

Çocuklarda Uyku Terörü Tedavisi

Uyku terörü tıbben tehlikeli bir rahatsızlık olarak kabul edilmese de yardım almak her zaman faydalıdır. Özellikle bilgi sahibi olmayan aileler mutlaka bir çocuk doktoru ya da pedagogdan destek almalıdır.

Çocuklarda, bebeklerde gece terörü tedavisi için kesin teşhis şarttır. Hiçbir uzman kesin teşhis koymadan tıbbi tedavi tercih etmez.

Çocuklarda Uyku Terörü Tedavisi için Ne Zaman Doktora Gidilmeli?

Çocuk uyku terörünü kendi kendine aşmayı başaramamışsa, aile belirli bir süre müdahale ettikten sonra çözüm bulamamışsa ve uyku terörü çocuğun artık uykusunu, günlük hayatını etkiliyorsa mutlaka bir uzmandan destek alınmalıdır.

Uzman desteği doğrudan ilaçla tedavi olmasa da süreç hala çözüme kavuşturulamamışsa ilaç  desteği gerekebilir.

Çocuklarda Uyku Terörü Tedavisiz Düzelir mi?

Bazı çocuklarda uyku terörü kendiliğinden bir anda düzelebileceği gibi, azalarak bitmek şeklinde de son bulabilir. Ailenin bilinçli yaklaşımı tedavisiz iyileşmeyi sağlayabilir.

Doktorunuz ilaç önermemişse, pedagog desteği ile uyku teröründe kurtulmak da mümkündür. Uyku teröründe ne önemli konu çocuğun yaşam tarzını değiştirerek daha sağlıklı hale getirmek ve uykularını düzene sokmaktır.

Çocuk küçükse uyku eğitimi ve uyku rutinleri denenebilir. Bebekler ve çocuklar düzenli, planlı hayat ortamında kendilerini güvende hissettiklerinden uyku terörü bu şekilde ortadan kaldırılabilir.