Çocuklar Neden Yalan Söyler? Nasıl Davranılmalı?

Çocuklar neden yalan söyler, nasıl davranmalı sorularının cevaplarını çok iyi bilmek gerekmektedir. Özellikle aileler için önemli olan yalan kavramı, çocuklar için zaman zaman önemsiz olabilmektedir.

İnsan, kaç yaşına gelirseniz gelsin başına iş açmaktan sakınır. Dolayısıyla kendini zora sokacak olumsuzluklardan sıyrılmak için elinden geleni yapar.

Düzenli olarak yalan söyleyen çocukla, zor durumda kaldığında yalan söyleyen çocuk aynı durumda değildir. Anne ya da babadan herhangi biri bu durumu fark ettiğinde nasıl davranması gerektiğini çok iyi bilmelidir.

Her şeyden önce anne babanın tavrı, çocuğun yalana karşı bakışını ciddi anlamda değiştirecektir.

Çocuklar Neden Yalan Söyler?

• Çocuklar neden yalan söylemek ister sorusunun birçok cevabı vardır. Bunlardan en önemli ve tehlikeli olanı alışkanlık haline getirmiş olmalarıdır. Alışkanlık haline getirilen yalan huy haline döner ve çocuk sebep gerekmeksizin doğrulardan uzaklaşır.
• Yalan söyleme nedenlerinden bir diğeri çocuğun kaçış yolu olmasıdır. Herhangi bir hata yaptığında kendini korumak isteyen çocuk, doğruyu söylemekten çekinerek yalana başvurmaktadır.
• Çocukların yalan söyleme sebeplerinden bir diğeri başarısızlık durumlarıdır. Başarısız olduğunu saklamak isteyen çocuk, doğrudan yalana başvurabilmektedir.
• Çocuğun yalan söylemesi durumu çoğunlukla ilgi çekmeye de dayanmaktadır. Abartılı yalanlar söyleyen çocuklar ilginin kendilerinde olmasından hoşlanırlar.
• Çocuğum yalan söylüyor kaygısı güden anne ya da baba bir kez de kendilerine göz gezdirmeliler. Çocuklar model aldıkları kişilerin yalan söylediğini fark ettiklerinde bunun doğru bir davranış olduğuna inanırlar. Dolayısıyla yalan söylemeleri çok da zor olmaz.

3-5 Yaş Arası Çocuklar Neden Yalan Söyler?

Yaş gruplarına göre yalan söyleyen çocukları incelediğinizde en masum sürecin 3-5 yaş arası olduğunu görebilirsiniz. 3 ila 5 yaş arasında olan çocuk neyin ne olduğundan habersizdir.

Doğru ve yanlış kavramı net şekilde oluşmamış ve yalan söylemenin ne kadar önemli olduğunu öğrenmemiştir. Siz her ne kadar yalan söylemenin yanlış olduğunu dile getirseniz de bu yaş grubunda bunu anlayabilmesi pek de mümkün değildir.

5 yaşından küçük olan çocukların dünyası abartılı hayallerden oluşmaktadır. Çoğu zaman yalanlar, abartılar, olmayan uydurma senaryolar üzerine yaşamaktadırlar.

Kendi oluşturdukları dünyanın içinde yaşadıkları için 5 yaşında yalan söyleyen çocuğu çok da ciddi almaya, abartılı bir tepki göstermeye gerek yoktur.

7-11 Yaş Arası Çocuklar Neden Yalan Söyler?

7 yaş çocuğu neden yalan söyler sorusunun birkaç cevabı olabilir. Bu yaş grubu çocuk net olarak doğru ve yanlışı kavrayamasa da muhakeme edebilme becerisi kazanmaktadır. Söylediklerinin aldığı tepkiye göre cümle kurmakta ve onun için önemli olanı ayırt etmeyi sağlamaktadır.

7 ila 11 yaş arasındaki çocukların yalan söylemeleri çoğu zaman alacakları tepkiye bağlıdır. Anne ya da baba çocuğu sert ve olumsuz bir tavır içindeyse çocuk, ilgilerini ve sevgilerini kazanmak adına yalan söylemeyi tercih etmektedir. Bu noktada kime yalan söylediğine dikkat etmek önemlidir. Yalnızca anne ve babaya yalan söyleyen çocuk büyük oranda onay almak, ilgi görmek için bunu yapmaktadır.

Başkalarına da yalan söyleme alışkanlığı varsa bu durumda kişiliğinde yetememe kaygısı baş gösteriyor olabilir. Arkadaşlarının arasında yalan söylemesi, yetişkinlerin arasında olmayan şeyleri anlatması çocuğun ortamda öne çıkma ya da pasif kalmak istememe kaygısından kaynaklanabilmektedir.

11-15 Yaş Arası Çocuklar Neden Yalan Söyler?

15 yaşındaki kızım yalan söylüyor diyen bir anne ya da baba bu durumun nedenini öğrenmelidir. Bu yaş sonrasında söylenebilecek yalanlar ne yazık ki davranışsal bozukluk olarak algılanmakta ve kesinlikle tedavi edilmektedir.

11 ila 15 yaş arasındaki çocuklar çoğu zaman başarısızlık kaynaklı yalanlar söylerler. Başarısız oldukları alanlarda bu konunun üzerini örtmek için yalan senaryolarlar. Bunun yanında sahip olmadıkları şeyleri sahip olmuş gibi anlatma alışkanlıkları da vardır. Bu durumun nedeni ise yaşıtlarıyla yaşadıkları çekişmelerdir. Ebeveynler bunu fark ettiklerine çocuklarına iletişim yoluyla durumu izah etmeleri gerektiğini bilmeliler.

15-18 Yaş Arası Çocuklar Neden Yalan Söyler?

16 yaşındaki kızım yalan söylüyor, nasıl davranmalıyım kaygısı yaşayan anne ve baba sayısı çok fazladır. Çocukların ergenlik dönemine girdiklerinde yaşadıkları ve yarattıkları problemler de artış göstermektedir.

Dönemin getirmiş olduğu doğal süreçte annenin de babanın da temkinli ve dikkatli olması son derece önemlidir.

15 ila 18 yaş arasındaki çocuk ergenlik dönemindedir. Dolayısıyla bu dönemde hata yapmayı biraz daha meyilli olduğu gözlemlenmektedir. Çocuğunuzun söylediği yalanlar çoğu zaman kişilik arayışından kaynaklanmaktadır.

Henüz kimliğini net şekilde bulamamış olan çocuğun yalan söylemesi, kişilik problemlerinden oluşmaktadır.

Anne ve babasını oldukça iyi tanıyan ergen, neye onay alıp ne için reddedileceğini çok iyi bilmektedir. Onay almak istediği herhangi bir konu olduğunda rahatlıkla yalan söyleyebilmektedir. Bu durumu aşmak için konunun özüne inerek konuşmak en mantıklı adım olacaktır.

Yalan Söyleyen Çocukların Ortak Özellikleri

• Yalan söyleyen çocukların ortak özelliği sonucunu düşünmemeleridir. Sonunda ne yaşayacaklarını ya da ne gibi bir problemle karşı karşıya kalacaklarını asla tahmin etmezler.
• Çoğu zaman bilinçli yalan söyleyen ve bunun yanlış olduğunu düşünen çocuklar kendilerinden utanma eğilimi gösterirler.
• Sahip olduklarının farkında olmayan çocuklar daha fazlası için özel bir çaba sarf ederler. Sahip olmadıkları için yalan söylemeyi isterler.
• Yalan söyleyen çocukların ortak özelliği kendi değerlerinin de farkında olmamalarıdır. Kendilerini değersiz görüp daha fazla değer elde etmeyi amaç edinirler.

Yalan Söyleyen Çocuğa Nasıl Davranmalı?

Yalan söyleyen bir çocuğunuz varsa her şeyden önce bunu neden yaptığını öğrenmelisiniz. Bu durumun suçlusu siz de olabilirsiniz. Sizin söylediğiniz herhangi bir yalanı fark etmiş, sizden örnek almış olabilir. Bu sebeple neden ararken diğer yandan kendi hayatınızda yalan varsa ortadan kaldırmalısınız.

Çocuğa olan tavrınız ise tamamıyla sakin olmalıdır. Yalanını yakaladığınızda hiçbir şekilde başkalarının yanında bunu dile getirmemeli, çocuğunuzu küçük düşürmemelisiniz. Vereceğiniz büyük bir tepki çocuğunuzun daha aşırı noktalara kaçmasına neden olabilir.

Yalan Söyleyen Çocukla Tartışmak

Çocuğunuzda yalan söyleme alışkanlığı varsa bu durumda tartışarak, bağırıp çağırarak bir yere ulaşamayacağınızı iyi bilmelisiniz.

Sizin yarattığınız tartışma ortamında kendini huzursuz hissedecek ve kaçmak için başka yalanlara başvuracaktır. Bu sebeple yalan söyleyen çocuğa tartışma yoluyla bağırıp çağırmak en son yapılacak harekettir.

Yalan Söyleyen Çocukla Konuşmak

Çocuğunuz yalan söylüyorsa size düşen onu kendine getirmektir. Sakin şekilde yaptığının yanlış olduğunu söylemelisiniz. Ayrıca doğru olanın ne olduğunu da anlatmalısınız.

Seni bir daha yalan söylerken görürsem gebertirim cümlesi yerine; bu yaptığın yanlış, şu şekilde davransaydın bu noktada olmazdık diyebilirsiniz.

Kızgınlığınızdan ziyade kırgınlığınızı görmesi daha etkili olacaktır ancak vereceğiniz tepki sonucunda çocuğun kendini daha iyi ve pozitif hissetmesinden emin olmalısınız.

Yalan Söyleyen Çocuğu Onaylamak

Ebeveynlerin yaptığı en büyük hatalardan biri yalanı onaylamaktır. Ödevini yapmayan çocuğa hastaydım dersin, evde yoktuk dersin gibi cümleler kuran ebeveynler ne yazık ki yalanın temel kaynaklarıdır.

Yalanı engellemek isteyen ebeveynlerin bu süreç sonunda onaylayıcı, teşvik edici ve arttırıcı tavırlardan sakınması son derece önemlidir.

Yalan söyleyen çocuğun yalanını görmezden gelmek de büyük bir hatadır. Nasılsa çocuktur geçer ifadesiyle çocuğun yalan söylemeyi bırakmasını beklemek sağlıklı bir adım değildir.