Bebeklerde Uyku Eğitimi Nasıl Olmalı?

Bebeklerde uyku eğitimi nasıl olmalı ya da hangi yöntem tercih edilmeli gibi sorular anne babaların, çocuk sahibi olmayı bekleyenlerin merak ettiği sorulardandır.

Uyku ve bebek denince şikayetçi olmayan anne babaların sayısı oldukça azdır. Özellikle yeni anneler, uykusuzluk sınırını aşınca artık bebekleri için uyku eğitimi vermeyi düşünebilirler.

Uyku eğitimi son dönemlerde karmaşık bilgilerle, asılsız uygulamalarla anne babaların gözüne korkutucu gelmeye başlamıştır. Çocuğunuzu da kendinizi de üzmeden uygulayabileceğiniz, akıllıca bir uyku eğitimi metodu bulabilirsiniz.

Doğru bilinen pek çok yanlış yüzünden emziren anneler, gazlı bebekleri olan anneler uyku eğitiminden çekinmektedir. Ancak memede uyuyan bebeğe uyku eğitimi vermek, gazlı bebeklerde uyku eğitimini başarıyla tamamlamak elbette mümkün.

Hangi durumda olursa olsun uyku eğitimi ciddi sabır gerektiren bir dönemdir. İstikrarlı olunursa 10-15 gün içinde düzen oturtulmuş olur.

Uyku eğitimiyle ilgili bir diğer yanlış da çocuğun süreci ağlayarak geçireceği yönündeki bilgilerdir. Her uyku eğitiminde çocuk kesinlikle ağlayacak ya da anne ve çocuk bu süreçte çok yıpranacak diye bir şey yoktur.

Zorlamadan, baskı yapmadan ağlatmadan uyku eğitimi vermek elbette mümkün. Hangi kuralı uyguluyor olursanız olun her zaman iç sesinizi dinleyin; bebeğinize ve kendinize güvenin.

Uyku eğitimi verilmediği taktirde çocukların 6 yaşına kadar kendi uyku düzenlerini kuramadıkları biliniyor. Eğer 5-6 yıl boyunca bu durum size katlanılabilir gibi görünüyorsa uyku eğitimi karmaşasına girmemek sizin tercihinizdir.

Uyku Eğitimi Nedir ve Gerekli midir?

Uyku eğitiminin uygulanışı, gerekli olup olmadığı çocuğun gelişimine, anne babanın var olan durumundan memnuniyetine göre değişiklik gösterebilir.

Uyku düzeni olmayan bebeğin gelişimi de sıkıntılı olabilir. Uyku düzeni oluşturulmazsa anne için bebek büyütmek yıpratıcı bir hale gelebilir. Bu nedenle uyku eğitimi konusunda net karar verilmeli ve sonrasında uygulamaya geçilmelidir.

Uyku Eğitimi Nedir?

Uyku eğitimi denince akla çocuğa baskı ile bir düzen oluşturmak gibi bir tanım gelebilir ama aslında uyku eğitiminin temelinde böyle bir durum yoktur.

Uyku eğitimi aslen çocuğun kendi kendine uyumasını sağlamak, kendi kendine uyumayı çocuğa öğretmek, çocuğun daha kaliteli bir uyku süreci yaşamasını sağlamak için vardır.

Uyku Eğitimi Gerekli mi?

Uyku eğitiminin gerekliliği, bebeklerin kendi kendilerine uyumayı bilmiyor olmasından geliyor. REM uykusundan derin uykuya geçerken uyanan bebek, tekrar uyumayı kendi kendine başaramadığı zaman uyanmalar başlıyor ki bu durum anne için de bebek için de yıpratıcı oluyor.

İnsanlar kendi kendine uyumayı bir şekilde, ilerleyen yıllarda elbette öğreniyor ama böyle bir yetiyi destekleyerek bebeğe uyumayı öğretmek daha akıllıca. Öğretilmediği taktirde çocuk çok ileri yaşlara geldiğinde uyumayı anca öğrenebiliyor.

Uyku Eğitimi Öncesinde Yapılması Gerekenler

Uyku eğitimi süreci başlı başına yorucu, sabır gerektiren bir süreç ama öncesindeki hazırlık evresini de ihmal etmemek gerekiyor. Eğitime başlamadan önce hazırlığınızı yaparsanız; uyku eğitimi sürecini daha kolay atlatabilirsiniz.

Uyku eğitimine anne ve babanın birlikte karar vermesi ve uygulamayı beraber yapması taraflardan birinin daha fazla yorulmasını engeller.

Uyku Eğitimi Öncesi Bebek Odasındaki Hazırlıklar

Uyku eğitimine başlamadan önce bebek odasını eğitime hazır hale getirmelisiniz. Bebek odasında sizin oturabileceğiniz bir sandalye ya da koltuk yoksa oturabileceğiniz bir şey ayarlamakla işe başlayabilirsiniz.

Bebeğin yatağını da uyku için konforlu hale getirmelisiniz. Vücut ısısını dengeleyecek, vücutta ağrıya neden olmayacak yatak, yastık ve yorgan tercih etmelisiniz. Kaz tüyü yatak pedleri, kaz tüyü yorganlar ve yastıklar idealdir ama fiyatlı olduğundan herkes temin edemeyebilir. Bu durumda pamuk yatak, yorgan ve yastık kullanabilirsiniz.

Yatağın ve yastığın çok yumuşak olmaması, yorganın da çok ağır olmaması gerekiyor. Aksi halde bebek yatak içinde rahat hareket edemez ve dönüşlerde kolaylıkla uyanabilir.

Odanın tam anlamıyla karanlık olması, gölgelerden, ışık süzmelerden bebeğin korkmasını engeller. Eğer oda ışık alıyorsa kalın ve koyu renk bir perde tercih edilebilir. Çocuğun odasının evin en sessiz odasına hazırlanması da önemlidir.

Uyku Eğitimi Öncesi Zaman Programlama

Uyku eğitimine başladığınızda düzen tam oturana kadar bir süre akşam gezmelerine ara vermek gerekecek. Hatta bebeğiniz için uzunca bir zaman böyle bir fedakarlık yapmanız gerekebilir.

Bebeğinizin uyku saatini çok iyi gözlemlemeli ve her gece mutlaka aynı saatte uyku rutinini bitirip yatağına yatırmanız gerekiyor. Bu nedenle kişisel zamanlamanızı yaparken bu detayları göz önünde bulundurmalısınız.

Uyku Eğitimi Öncesi Eğitime Hazırlanma

Tercih edeceğiniz uyku eğitimi yöntemini çok iyi araştırmalı ve karşılaşabileceğiniz sorunları gördüğünüzde nasıl davranacağınızı bilecek kadar iyi öğrenmelisiniz.

Uyku eğitimini verirken siz tutarsız, bilgisiz ve kararsız olursanız bebeğiniz bu açığı çok akıllıca kullanabilir. Uyku eğitimine önce sizin hazır olmanız bu nedenle çok önemli. Sabırsız olduğunuz, yoğun olduğunuz bir dönemdeyseniz; uyku eğitimi bir süre erteleyebilirsiniz.

Uyku Eğitimi ve Beslenme

Uyku eğitimi ve beslenme arasında oldukça güçlü bir ilişki vardır. Beslenmedeki yanlışlar, bozukluklar bebeğin uykusunu doğrudan etkilediğinden; uyku eğitimine başlamadan önce beslenme konusunda bir düzen oluşturmanız gerekebilir.

Uyku Eğitimi ve Beslenme Arasındaki İlişki

Bebekler gündüz yeterli miktarda kalori aldıklarında gece beslenmesine gerek duymazlar. Gece beslenmek için uyanan bebekte gündüz yeterli yememek ya da gece beslenmesini alışkanlığa çevirmiş olma durumlar vardır.

Önce bu durumlardan hangisi sizde var bunu belirlemelisiniz. Sonrasında da ona göre harekete geçmelisiniz. Eğer bebeğiniz bir yaşından büyükse gece beslenmesini kesmek için uygulamaya geçebilirsiniz.

Süt için uyandığında su teklif edebilirsiniz; biberon maması yiyorsa mama miktarını yavaşça azaltarak bitirebilirsiniz. Beslenme konusunu çözümlemeden uyku eğitiminin başarılı olmasını beklemek yanlış olur.

Yanlış beslenen bebeklerde de çeşitli sebeplerle gece uyanmaları görülebilir. Aşırı yağlı, asitli ve sağlıksız beslenen bebeklerde ve çocuklarda mide rahatsızlıkları görüleceğinden uyku düzeni kolayca bozulabilir. Bu nedenle özellikle eğitime başladığınız ilk günlerde bebeğin beslenmesine ek gıda ile verdiğiniz besinlere özen göstermelisiniz.

Uyku eğitimi 2 yaş sonrasında veriliyorsa; çocuk her şeyi yemeye başladığında daha dikkatli olunmalıdır. Gaz yapan yiyeceklerden bir süre uzak durulabilir.

Uyku Eğitiminde Gece Beslenmesi

6 aydan küçük bebeklerin hemen hepsi, 6 aydan büyük bebeklerin bazıları ve 1 yaşından büyük bebeklerin birkaçı gece beslenmek için uyanırlar. 1 yaş öncesine kadar gece beslenmesi sorun olmadığından; uyku eğitimini gece beslenmesine uyarlamalısınız.

Bebeğiniz gece beslenmek için uyandığında onu karanlık ve sessiz bir ortamda besledikten sonra yatağına koyabilirsiniz. Yatağına koyduğunuz sırada uyanık ama sakin olmasına dikkat etmelisiniz. Çünkü beslenme ve uyku arasındaki bağ bir şekilde kopartılmalı.

Uyku Eğitimi Yöntemleri

Uyku eğitiminde uygulamayı tercih edebileceğiniz birçok yöntem bulunuyor. Süper dadı uyku eğitimi, Kim West Sleep Lady metodu, Ferber yöntemi ve Tracy-Hogg yöntemi bilinen ve en çok uygulanan uyku eğitimlerindendir.

Uyku eğitimi deneyimlerine bakıldığında pek çok kişinin genellikle bebeğin ağlamadığı uyku yöntemlerini tercih ettiği görülüyor.

Ferber Yöntemi ile Uyku Eğitimi

Uyku eğitimi denince akla ilk önce nedense ağlatmalı olan bu Ferber yöntemi geliyor. Ancak her uyku eğitimi yöntemi ağlamalı değildir ve Ferber tercih edebileceğiniz yöntemlerden sadece bir tanesidir.

Bebeğin ağlamasına izin veriyor olması özellikle anne babalar için ciddi sabır gerektiren bir durum çünkü pek çok anne baba bebeğin ağlamasına dayanamayarak süreci sonlandırabiliyor.

Ferber yöntemi biraz keskin bir yöntemdir. Bunu baştan kabullenerek süreci başlatmalısınız. Sıkça vazgeçmeniz bebeğinizin eline koz vermekten başka bir şeye yaramaz.

Ferber yöntemine göre bebekler uykuya geçerken tamamen yalnız bırakılmalı ve asla sallama, emzirme, besleme, pışpışlama ile uyutulmamalıdır. Bu yöntem 4-6 aylık bebekler için daha uygun kabul edilmektedir. Ferber yöntemine iki gün işe gitme durumunun olmadığı günlerde başlanması önerilir.

Yöntemi uygularken ilk yapmanız gereken bebeğin uyku rutinini tamamladıktan sonra bebeği uyanıkken beşiğe koymaktır. Bebeğinize iyi geceler dedikten sonra doğrudan odadan çıkmanız gerekiyor.

Bebeğiniz ağlasa bile odasına girmemeniz bu noktada çok önemli ki anne babalar tam da bu noktada vazgeçip süreci sonlandırabiliyor.

İlk gün 3 dakika, ikinci gün 5 dakika, üç ve sonrasındaki gecelerde 10 dakika ağlamasına izin vermelisiniz. Süre dolunca odaya girdiğinizde ışık açılmamalı, bebek kucağa alınmamalı ve sevginizi göstererek sakince konuşarak ve dokunarak bebeği sakinleştirmelisiniz.

Odada kalış sürenizi 1 dakika ile sınırlandırmalısınız. Bu şekilde bebeğiniz siz dışarıdayken ağlayarak da olsa uykuya dalacaktır. Süreç 1 saati geçerse o gün için eğitime son vermeniz önerilir çünkü artık bebeğin sakinleşmesi zordur ve uykuya geçişi imkansız hale gelmiştir.

Bol ağlamalı bir yöntem olduğundan anne babalar genellikle bu yöntemi tercih etmez hatta yöntemin zararlı olduğu yönünde iddialar da ortaya atılmıştır.

Kim West Metodu ile Uyku Eğitimi

Birçok seçeneği olan uyku eğitimi Kim West metoduyla da uygulanabilir. Bu yöntem 6 aydan büyük bebekler için önerilmektedir. Bu yöntemde asıl olan uyku kalitesini ve düzenini bozan kötü alışkanlıkları ortadan kaldırmaktır.

Emzirerek ya da biberondan mama yiyerek ya da emzik emerek uykuya dalmayı kesmek gibi alışkanlıkları yıkmak gerekir.

Bu yöntemi uygulamaya karar verdiğinizde bebeğin rahat olduğu bir dönemi seçmeniz çok önemli. Diş çıkarmadığı, hasta olmadığı, iyi uyuduğu bir günün gecesinde uygulamaya başlayabilirsiniz.

Önce oluşturduğunuz gece rutinini uygulayın ve ışığı kapatın. Bu noktadan sonra Kim West uygulamasına başlayabilirsiniz. Bebeğin yatağının yanına oturun ve uzaklaşmayı kontrollü olarak yapın.

Bebek yürüyorsa ve sizi anlayacak yaştaysa zorla yatağa götürmeyin ki aksi halde eğitim olması gerektiği gibi olmayacaktır. Bebeğinizi pışpışlayarak uyutabilirsiniz ama süreyi uzatmayın ve bu durumun kontrolünü bebeğe bırakmayın.

El tutarak, kola sarılarak uyumasına izin vermemelisiniz. Bebek uykuya dalmaya başladığı anda elinizi bebekten uzaklaştırın. Ağlama başlarsa kucağınıza alıp sakinleştirip yerin tekrar koyabilirsiniz.

Sandalyenizi ilk üç gece beşiğin hemen yanına, sonraki 3 günde kapıya yakın bir konuma ve sonrasında koridorda görünmeyeceğiniz ama sesinizi duyurabileceğiniz bir konuma çekmelisiniz. Gece uyanırsa yanına gidip bebeği sakinleştirmeli ve ona güven vermelisiniz.

Tracy Hogg Metodu ile Uyku Eğitimi

Yatır kaldır, uyku arkadaşı, ağlatmadan uyku eğitimi denince akla ilk gelen eğitim yöntemi Tracy Hogg’dur. Hogg sisteminde beslenme ve uykunun ilişkisi çok önemlidir. Ayrıca bebeğin aşırı yorgun olmasının da uyumasını zorlaştırdığını savunur. Bu sistemde bebeğin düzenli bir hayatının olması çok önemlidir. Yani herhangi bir yerde uyusun, bugün yemeğini yemesin gibi düşüncelerle bu eğitimi uygulayamazsınız.

Uyku saatinden en az 30 dakika önce bebeğin sakin bir ortamda olmasını sağlayın. Bebeğinize uyku eğitimine başlamadan önce bir uyku arkadaşı edinin. En ideal uyku arkadaşı yumuşak, zararsız, bebeğin eliyle tutabileceği, sarılabileceği türde bir oyuncaktır.

Battaniye, örgü oyuncaklar ideal olabilir. Bu arkadaşı bebeğin yatağına 4-6 ay döneminde koymaya başlarsanız; bebek zamanla uyku arkadaşına alışır.

Hogg sisteminde yatır kaldır uygulaması son noktadır. Bir alışkanlıktan vazgeçen bebeği yatır kaldır yöntemiyle uyutabilirsiniz. Bu durumda bebek ağladığınca kucağınıza alıp sakinleştirip geri yatırmalısınız.

Hogg’un bu uygulaması Ferber yöntemine göre daha uygundur. Ferber yöntemindeki katı uygulamalar burada yoktur.

Süper Dadı Metodu ile Uyku Eğitimi

Süper Dadı olarak yayınlanan TV programında, bebeklerin uyku eğitimine de değinilmektedir. Bu yöntem diğer yöntemlerin karışımı gibidir.

Bebek yatağına yatırılır ve ağladığında mümkün olduğunca kucağa alınmamalıdır. Yanında sandalyede oturarak, temassız, iletişimsiz kontrol esastır. Sandalye zamanla yataktan uzaklaştırılmalıdır. Ancak aileler bu yöntemi çok tercih etmez çünkü bebeklerin ağlatılmasına dayanmaktadır.

Uyku Eğitimi Zararlı mı? Yararlı mı?

Uyku eğitiminin hangi metotla yapıldığına göre yarar ve zarar durumu değişebilir. Eğitimin bebekler için yararları da zararları da vardır. Bu durumda kar zarar dengesi gözetilerek uyku eğitimin başlanmalıdır. Uyku eğitiminde zararlar kısa vadeliyken; yararlar uzun vadelidir.

Uyku Eğitiminin Zararları Nelerdir?

Uyku eğitimi bazı kesimlerce zararlı kabul edilmektedir. Anne ve bebek arasındaki bağın zedelenmesine yol açtığını savunanlar vardır. Uyku eğitimini gereksiz görenler de vardır ama bu tamamen göreceli bir durum çünkü uyku düzeni olmayan bebeğin ve annenin hayatı çığırından çıkacak noktaya gelebilmektedir.

Uyku eğitiminde ağlayarak uygulanan metotlar bebeğin kısa süreli de olsa mutsuz olmasına, sinirli olmasına, çevresine bu durumu yansıtmasına neden olabilmektedir.

Uyku Eğitiminin Faydaları Nelerdir?

Uyku eğitimi doğru bir yöntemle yapıldığında ve doğru uygulandığında büyük oranda yararlıdır. Uyku eğitimi ile bebek daha sağlıklı, kaliteli ve düzenli bir uyku sürecine başlar. Böylece gün içinde daha keyifli, bilgiyi almaya daha meyilli olacaktır.

Uykusu düzelen bebeğin beslenmesi, günlük planı da düzenli olur. Uyku eğitiminin anne baba için de pek çok faydası vardır.

Uyku Eğitimi Bozulabilir mi?

Bebeğe büyük emeklerle verilen uyku eğitimi birçok sebepten bozulabilir ve başlanan noktaya gelinebilir. Bu durumda paniğe ve umutsuzluğa kapılmadan süreci tekrar başlatmalı; kararlı olduğunuzu bebeğinize hissettirmelisiniz. Aksi halde en kısa tabirle ipler bebeğinizin eline geçebilir.

Bebeğiniz bu bozulma dönemlerini taviz gibi görerek itirazı, ağlamayı çoğaltabilir. Böyle anlarda onunla konuşmaktan asla çekinmeyin.

Küçük bile olsa onunla mutlaka konuşun ve geçici bir süre böyle olduğunu, sonrasında tekrar eski düzene döneceğinizi belirtin. Eğer bu tür bozulmalar sizi endişelendiriyorsa uyku eğitimi için 2 yaşı bekleyebilirsiniz ama bilmelisiniz ki bu tür alışkanlığa bağlı eğitimler bebek küçükken uygulandığında daha faydalıdır.

Uyku Eğitimi Neden Bozulur?

Bebek diş çıkardığında, hastalık geçirdiğinde, dönemsel korkular yaşadığında verdiğiniz uyku eğitimiyle mükemmelleşen uyku düzeni baltalanabilir. Bu durumda sakinliğinizi korumalı; uyku eğitimi sürecine başladığınız günlere geri dönmelisiniz.

Uyku gerilemesi adı verilen dönemler, bebeklerin atak dönemleri de uyku eğitiminin getirdiği düzenin bozulmasına neden olabilmektedir.

Uyku Eğitimi Bozulursa Ne Yapmalı?

Uyku eğitimi bozulursa birkaç küçük detaya dikkat ederek düzenli günlere dönebilirsiniz. Önce uyku eğitimini hangi metodu kullanarak verdiyseniz; aynı yöntemi tekrar uygulamaya geçirmelisiniz.

Eğer çocuk diş çıkarıyorsa ya da hastaysa eğitimi ertelemeli; genel kuralları çiğnemeden bebeğinize daha ilgili ve sevgi dolu olmalısınız. Bu süreçlerde bebekler anne babalarına ihtiyaç duyarlar ki uyku eğitimi için onları bundan mahrum etmek doğru değildir. Endişe etmenize gerek yok çünkü uyku eğitimi illa ki verilir ama bazı anların geri dönüşü yoktur.